سنبل الطیب

userbo2050userbo2050
450 بازدید

سنبل‌الطیب یا علف گربه، با نام علمی(valerianaOfficinalis)، گیاهی است علفی و چند ساله که ساقه آن به طور عمودی تا ارتفاع دو متر رشد می‌کند. قسمت مورد استفاده این گیاه ریشه آن است و معمولا از ریشه گیاهی که بیش از سه سال عمر دارد استفاده می‌شود .گیاه سنبل الطیب برای رشد به مقدار زیادی آب نیاز دارد. خاکی که گیاه سنبل الطیب در آن کاشته می شود باید زهکشی خوبی داشته باشد.

 آماده سازی خاک:

آماده سازی خاک به زمان و روش کشت سنبل الطیب بستگی دارد. چنانچه این گیاه در فصل پائیز کشت شود باید پس از برداشت محصول قبل هنگام آماده سازی خاک 15 تا 20 تن در هکتار کود حیوانی کاملاً پوسیده به زمین اضافه نموده، شخم متوسط زده شود. در صورت لزوم با اضافه کردن 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر، 20 تا 30 کیلوگرم اکسید پتاس و 30 تا 40 کیلوگرم در هکتار ازت به خاک باید دیسک مناسبی به منظور شکستن کلوخه ها زده شود و سپس زمین تسطیح و برای کشت گیاه آماده گردد. چنانچه سنبل الطیب در فصل بهار کشت شود از انجام اعمالی که سبب کاهش رطوبت خاک شود باید خودداری نمود. در طول رویش سنبل الطیب نیاز به آب و هوای معتدل و نسبتا سرد دارد، بارندگی سالیانه برای این گیاه بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیمترایده آل می باشد، بذرها بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد جوانه میزند.

همچنین دما بر روی رشد ریشه به شدت تأثیر گذار است به طوری که وزن ریشه ها در دمای ۱۰ درجه سانتی گراد کاهش می یابد. بهترین دما برای رشد ریشه ها ۲۰ درجه سانتی گراد است که در این دما سایر اندامهای سنبل الطیب بهترین رشد را دارند. افزایش میزان رطوبت در خاک باعث افزایش ریشه می شود و در بررسی های انجام گرفته رطوبت ۸۰-۹۰ درصد ظرفیت زراعی بهترین نتیجه را داشته است آب ایستائی برای سنبل الطیب مناسب نیست و سبب کاهش عملکرد ریشه و مواد موثره آن می شود. سنبل الطیب نسبت به گشت مداوم در یک زمین بسیار حساس است و تکرار کشت آن در یک زمین پس از دو تا سه سال امکان پذیر است.

زمان و فواصل کاشت:

تاریخ کشت گیاه به شرایط آب و هوائی محل رویش بستگی دارد. مطالعات نشان داد زمان مناسب برای کشت مستقیم اوایل بهار است یعنی زمانی که رطوبت و بارندگی بالا است در اینصورت بذرها مستقیماً در زمین اصلی و در ردیفهای به فاصله ۴۰ سانتی متر کشت می شود. مقدار بذر لازم در هر هکتار، در اراضی به طور کامل ۳ کیلوگرم می باشد که می توان با استفاده از ردیف کار در فواصل بین ردیفهای ۵۰ سانتی متر و فواصل بین بوتهای در هر ردیف ۳۵ سانتی متر کشت کرد.

برای کشت غیر مستقیم اواسط تابستان (نیمه دوم تیر) زمان مناسبی می باشد. در کشت غیر مستقیم بذرها در ردیفهایی به فاصله ۱۵ الی ۲۰ سانتی متر در خزانه کشت می شوند؛ و روی آنها را باید با خاک برگ به ضخامت ۱/۰ سانتی متر پوشاند. در این روش ۵۰۰-۷۰۰ گرو بذر نیاز است. به منظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک غلتک مناسبی زده می شود. نشاءهای سنبل الطیب را درمرحله ۴ الی ۶ برگی پس از ۲ الی ۲.۵ ماه هنگامی که ارتفاع نشاء ها به ۱۵ الی ۱۷ سانتی متر رسید (اواخر شهریور – مهر) آنها را باید به زمین اصلی در ردیفهایی به فاصله ۴۰ ×۴۰ سانتی متر ( ۶.۲۵ بوته در تراکم) و فاصله دو بوته در هر متر طولی ۲۰ الی ۲۵ سانتی متر منتقل نمود. در اوایل بهار نیز می توان نشاء ها را به زمین اصلی منتقل کرد. فصل پائیز زمان مناسبی برای تکثیر رویشی سنبل الطیب است. چنانچه انتقال نشاء ها با ماشین انجام گیرد فاصله ردیف ها نباید از ۵۰ سانتی متر کمتر باشد.

برداشت:

پس از برداشت ریشه آنها را با آب جاری شسته و بلافاصله در دمای 40 تا 50 سانتی گراد خشک نمود. در سال دوم رویش عملکرد ریشه خشک 5/1 تا 2 تن در هکتار و در سال سوم از عملکرد آن کاسته می‌شود. اگر هدف جمع‌آوری بذر باشد. بذرهای سنبل الطیب از اواخر اردیبهشت بتدریج می رسند. بذرهای رسیده از گیاه جدا و به کمک پاپوسها به سهولت به اطراف پراکنده می شوند. در روش یک مرحله ای هنگامیکه قسمت اعظم بذرها می رسند ساقه های گل دهنده را باید جدا و سپس خشک کرد. پس از خشک کردن بذرها را بوجاری تمیز و جمع آوری کرده در مکان مناسب باید نگهداری نمود. در روش دو مرحله ای قبل از رسیدن کامل بذرها ساقه گل دهنده را جدا کرده و برای مدتی روی زمین قرار می دهنده تا کاملاً برسند در مرحله دوم به برداشت، خشک کردن ، تمیز کردن آن اقدام می شود.مقدار عملکرد بذر به روش برداشت آنها بستگی دارد و بین 30 تا 200 کیلوگرم در هکتار است.

فواید :

۱: تسکین و درمان میگرن

ریشه‌ی گیاه سنبل‌الطیب از نظر قدرت پیشگیرنده در برابر میگرن بسیار موثر است. چگونگی کارکرد آن کاملا شناخته شده نیست، ولی دانشمندان معتقدند این داروی گیاهی میزان اسید گاما آمینوبوتیریک (GABA) را در مغز افزایش می‌دهد. ریشه‌ی سنبل‌الطیب به تنظیم سلول‌های عصبی کمک می‌کند و با اثر آرام کنندگی‌اش می‌تواند علائم میگرن را تسکین دهد.

2: تسکین اضطراب

عصاره‌ی ریشه‌ی سنبل‌الطیب ممکن است از طریق ایجاد آرامش، کاهش اضطراب، و احتمالا آرام کردن دستگاه عصبی به کاهش درد ماهیچه‌ها و تنش ماهیچه‌ها کمک کند.وجود اسید گاما آمینوبوتیریک اضافی در بدن باعث آرامش و کاهش سطوح استرس می‌شود. به همین دلیل، ریشه‌ی سنبل‌الطیب به عنوان یک داروی گیاهی آرام‌بخش مشهور است.

3: بی‌خوابی

استفاده از سنبل‌الطیب برای درمان بی‌خوابی باعث می‌شود میزان زمان خواب عمیق و مرحله‌ی حرکت تند چشم در خواب (REM) افزایش یابد. سنبل‌الطیب هم‌چنین به شکل قابل توجهی تاخیر در خواب – طبق توصیف پژوهشگران، مدت زمانی که طول می‌کشد تا فرد به خواب برود –  را بهبود می‌بخشد.

4: سندرم پای بی‌قرار (RLS)

سندرم پای بی‌قرار به عنوان یک اختلال عصبی طبقه‌بندی می‌شود. فرد مبتلا به سندرم پای بی‌قرار هنگام خوابیدن، کشیدگی و ضربان در پاهای‌اش احساس می‌کند. این فرد غالبا نمی‌تواند خواب کامل و آرامی داشته باشد و در نتیجه، در طول روز احساس خستگی مفرط می‌کند. سنبل‌الطیب به آرامش ماهیچه‌های پا و سرعت بخشیدن به فرایند به خواب رفتن کمک می‌کند.

5: علائم یائسگی را بهبود می دهد

مطالعه‌ی دیگری که ۳ ماه طول کشید و روی ۶۰ زن یائسه انجام شد، نشان داد که سنبل الطیب به طور قابل‌توجهی شدت و فراوانی گرگرفتگی را بهبود می‌بخشد.

6: ریشه سنبل الطیب می‌تواند سلامت قلب را بهبود بخشد

در مطالعات مبتنی بر سلول، مشخص شد سنبل الطیب رگ‌های خونی را تقویت می‌کند و خاصیت ارتجاعی آن‌ها را بهبود می‌دهد، و همین به نفع سلامت قلب است.

7. ریشه‌ی سنبل الطیب می‌تواند سلامتی فرد را طول درمان سرطان بهبود بدهد

در یک مطالعه، مشخص شد سنبل الطیب به علت اثرات آرام‌بخشی که دارد برای درمان بی‌خوابی و بهبود تندرستی کلی در افراد تحت درمان سرطان موثر است. برخلاف باور عموم، این گیاه دارویی با داروهای ضد سرطان تداخلی ایجاد نمی‌کند.

8.  بهبود عملکرد حافظه

افراد سالمند بیش‌تر از همه در معرض مشکل از دست دادن حافظه و سایر انواع اختلالات شناختی پس از جراحی هستند. مطالعه‌ای روی ۶۱ بیمار بین ۳۰ و ۷۰ ساله نشان داد که سنبل الطیب خطر ابتلا به مشکلات شناختی را  در طول مدت یک ماه پس از انجام جراحی قلب در مقایسه با دارونما کاهش می‌دهد.

مضرات مصرف بیش از حد :

الف. ناراحتی معده

ب. سرگیجه

پ. خارش پوست

ت. از بین رفتن کیفیت خواب

از مصرف سنبل‌الطیب بیش‌ از هشت هفته‌ی پیاپی خودداری کنید. ایجاد وقفه در مصرف سنبل‌الطیب به کاهش احتمال ابتلا به عوارض جانبی فوق کمک می‌کند. درست مانند هر گیاه دارویی یا ماده‌ی خوراکی دیگر، برای رسیدن به بهترین نتایج، توصیه می‌شود چرخه‌ی استفاده از سنبل‌الطیب را نیز در زمان‌های مشخص متوقف کنید.

سنبل‌الطیب برای چه افرادی ضرر دارد

الف. زنان باردار یا شیرده

ب. کودکان زیر سه سال

پ. افرادی که الکل یا داروهای آرام‌بخش مصرف می‌کنند

ت. سنبل‌الطیب ممکن است تمرکز را با دشواری مواجه کند، از این رو هنگام رانندگی، کار با دستگاه‌های مختلف، یا انجام کارهایی که نیاز به هوشیاری و بیداری داشته باشد، از مصرف آن خودداری کنید.

دسته بندی گیاهان داروئی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 − یک =

رهگیری پستی

پرداخت آنلاین

نماد اعتماد الکترونیکی بستانه

سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

ورود به سایت